Koranuitleg is niet nodig en zelfs riskant
Mohammad Asghar
Vertaling/bewerking: Bernadette de Wit
Sinds ik op internet over de koran discussieer, hebben zowel moslims als niet-moslims me voorgehouden dat ik de inhoud op de juiste wijze moet uitleggen voordat ik er iets over mag zeggen. Enkele islamitische geleerden raadden me af de letterlijke betekenis te volgen; ze scholden me ook uit wegens het niet ‘correct uitleggen’ van hun heilige boek.
Maar toen ik ze vroeg mij dan de niet-letterlijke betekenis te geven van een koranvers, verdwenen ze voorgoed. Mijn zoektocht bleef onbevredigend.
Van die scheldpartijen heb ik me trouwens niet veel aangetrokken. Ik ging standvastig door met mijn pleidooi voor gewoon lezen. Niemand hoeft de koran te interpreteren om zijn boodschap te begrijpen. Ik vind ook dat moslims moeten handelen naar de boodschap op basis van wat er staat en niet op basis van wat ze denken dat de uitleg is.
Moslims zijn nooit erg vriendelijk geweest voor de criticasters van hun geloof en de talrijke islamitische doctrines. Ze ontsteken in woede als iemand ook maar zegt dat de profeet Mohammed dol was op vrouwen. Ze worden ook razend als mensen zeggen dat wat de profeet deed met het kleine meisje Aïsja gelijk staat aan pedofilie.
Anders dan de volgelingen van het jodendom en het christendom geloven moslims dat elk woord uit de koran van niemand anders afkomstig is dan van hun godheid Allah. Dit geloof maakt de koran voor hen tot een onuitsprekelijk heilig boek. Ze zijn zo toegewijd aan het in stand houden van die heiligheid dat ze er zelfs hun leven voor over hebben. Maar ze kunnen het op geen enkele manier logisch verklaren of bewijzen dat het echt zo is. En omdat dat niet lukt, zijn ze hogelijk geagiteerd en maakt hun agressieve opstelling tegen de betwisters van hun geloof hen tot ongewenste elementen in een samenleving.
Voor 911 besteedde het westerse publiek niet al te veel aandacht aan het islamitisch fanatisme en die extreme geobsedeerdheid van de moslims met hun godsdienstige opvattingen. Inmiddels hebben de mensen in de gaten dat moslims een andere soort zijn. Ze begrijpen nu ook dat nogal wat moslims niet terugdeinzen voor extreme daden om hun geloof te verdedigen.
Het besef van die nieuwe werkelijkheid heeft de westerlingen en de burgers van andere geïndustrialiseerde landen gedwongen om actie te ondernemen ter verdediging van hun eigen leven en bezittingen tegen de destructieve moslimfanaten. Omwille van hun eigen veiligheid zijn ze zich maar al te bewust geworden van de aanwezigheid van moslims in hun midden. Ze willen niet nog eens aangevallen worden.
Na alle gebeurtenissen in Amsterdam, Londen, Madrid, Israël, Indonesië, enzovoorts gelooft geen verstandig mens nog dat de hevige paniek van het publiek de voormalige westerse tolerantie jegens moslims niet heeft aangetast. En moslims in westerse samenlevingen voelen tegenwoordig dat ze een hoge prijs betalen voor hun intolerante kwezelarij, zelfs al verdienen heel veel moslims dat wantrouwen helemaal niet.
Het is nu eenmaal onmogelijk voor westerse individuen om uit te zoeken welke moslims te vertrouwen zijn en welke niet. Helaas voelen daarom ook de besten onder de moslims dat ze niet langer welkom zijn. Dat is heel jammer.
Maar erger is dat hun geloof hen op dit punt geen enkele troost biedt. Hierboven had ik het al over de problemen met koranuitleg. De koran bestaat uit twee soorten verzen: duidelijke en meerduidige. De eerste kun je gewoon lezen, die hebben geen interpretatie nodig.
Over de tweede soort, de allegorische verzen, heb ik een ander standpunt: moslims kunnen die verzen beter niet duiden, om onenigheid onder elkaar en straf van Allah in het hiernamaals te vermijden. In het besloten deel van de website van de Universiteit van Michigan vond ik een hele begrijpelijke vertaling van vers 3:7 (die overeenkomt met de Nederlandse vertaling van Fred Leemhuis, red.), inzichtelijker in elk geval dan de meeste andere vertalingen, over deze kwestie:
Hij is het die tot jou het boek heeft neergezonden; een deel ervan bestaat uit eenduidige tekenen – zij zijn de grondslag van het boek – en een ander deel uit meerduidige. Zij nu die in hun hart een neiging tot het verkeerde hebben, volgen bij hun streven naar verzoeking en bij hun streven naar [eigenzinnige] verklaring dat deel ervan dat meerduidig is. Maar de verklaring ervan kent niemand behalve Allah. En zij die een diepgewortelde kennis hebben, zeggen: ‘Wij geloven erin. Het komt alles van onze Heer.’ Maar alleen de verstandigen laten zich vermanen.
Begrijp me goed, ik wijs die andere vertalingen (van Yusuf Ali, Pickthal en Shakir) niet af, dus beschuldig me niet van selectief vertalen. Dit gezegd hebbende, kunnen we nu gaan kijken wat daar echt staat. Zoals ik al schreef, geloof ik dat deze passage ons wil zeggen dat de koran twee soorten verzen kent. Sommige zijn eenduidig, glashelder en fundamenteel. Die hebben geen uitleg nodig omdat ze ook zo wel begrijpelijk zijn.
De koran bevat ook allegorische verzen. Niemand mag die proberen te interpreteren om dichter bij zijn eigen betekenisgeving te komen. Als je dat toch probeert, bega je wat Allah een perversiteit noemt, want hun betekenis is alleen Hem gegeven. Hoe we dat ook proberen, wij mensen kunnen hun ware gewicht en betekenis nooit ontcijferen. Dus moeten moslims de koran domweg uit het hoofd blijven leren.
In plaats van proberen te begrijpen van wat er was, of nog is, binnen Allahs kennis, kunnen geleerde moslims zich beter beperken tot geloven in zowel de duidelijke als de meerduidige verzen; beide komen immers van Allah. Die overtuiging volstaat voor het kunnen blijven geloven in Hem en wat Hij aan ons heeft geopenbaard door Zijn koran.
Met andere woorden: Allah heeft de mens verboden om de koran te duiden. Die restrictie geldt eens te meer voor moslims. Anders zouden ze in de verleiding komen het verkeerde te doen – en Allah houdt niet van verdorvenen, heeft dat nooit gedaan en zal dat ook in de toekomst nooit gaan doen.
Verdorven lieden en zij die de moslims misleiden, zullen op de Dag des Oordeels het hellevuur ondergaan. De koran is hierover volstrekt duidelijk.
Rest mij de vraag: als we willen dat de islam moderniseert en als we pleiten voor uitpluizen en in z’n historische context zien van de koran, zoals christenen en joden dat ook doen met hun heilige boeken, moeten we dan tegen moslims zeggen: ga die koran nou eens begrijpend lezen? Zelfs als we weten dat ze dan iets doen dat streng verboden is in het aardse leven en dat ze een angstaanjagende, vreselijke straf tegemoet gaan in het hiernamaals?
Eerder verschenen op Faith Freedom, 19 april 2006
Gepubliceerd op 21.04.06 @ 09:53 PM
